Podział wiekowy występowania AZS

Atopowe zapalenie skóry może pojawić się w każdym wieku i ustąpić samoistnie lub występować całe życie z charakterystycznymi okresami złagodzenia i zaostrzeń objawów. Objawy, charakter zmian skórnych oraz ich lokalizacja podzielone są umownie na fazy odpowiadające przedziałom wiekowym:

Okres niemowlęcy (od 6. miesiąca życia do dwóch lat)

Skóra dzieci z racji odmiennej budowy od skóry dorosłych jest znacznie bardziej podatna na podrażnienie, wysuszenie i zakażenie. Od zewnątrz chroni ją cienki, nierozwinięty jeszcze w pełni naskórek, który nie stanowi wystarczająco szczelnej bariery. Z jednej strony woda łatwo z niego odparowuje, przez co skóra łatwiej ulega przesuszeniu, z drugiej – substancje aktywne swobodniej przenikają przez cienki naskórek. Ochronny płaszcz hydrolipidowy dopiero się formuje i charakteryzuje się mniejszą ilością i składem lipidów. Neutralne pH skóry i upośledzona termoregulacja powodują, że skóra dziecka nie jest w stanie skutecznie bronić się przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi. Z drugiej strony skóra noworodka jest gładka, miękka, elastyczna i niezniszczona jeszcze przez działanie czynników zewnętrznych, dlatego też wymaga szczególnej opieki.

Infografika Pierwsze objawy to suchość i szorstkość skóry oraz grudki, strupy i nadżerki. Zmiany pojawiają się przede wszystkim na twarzy i rozszerzają się na szyję i tułów. Towarzyszy im świąd zakłócający sen małego dziecka, które często budzi się z płaczem. Sączące zmiany skórne często ulegają wtórnemu zakażeniu. Problemy skórne mogą ustąpić samoistnie do 2. roku życia, ale sam fakt pojawienia się choroby zwiększa ryzyko rozwoju innych chorób alergicznych, m.in. astmy.

Infografika

Okres późnodziecięcy (3-11 lat)

W tym stadium częstsze są zmiany w postaci grudek i blaszek z lichenizacją (pogrubienie skóry w wyniku drapania i przewlekłego stanu zapalnego), natomiast rzadziej spotyka się zmiany sączące. Zmiany występują na rękach, stopach, na grzbietach dłoni i stóp, wokół nadgarstków i kostek oraz w zgięciach łokciowych i podkolanowych. Pot, urazy i otarcia utrudniają gojenie się zmian skórnych i sprzyjają powstawaniu wtórnych nadkażeń bakteryjnych, co dodatkowo komplikuje przebieg choroby. Problemy skórne mogą ustąpić samoistnie. W okresie przejściowym pojawiają się przemijające przebarwienia skóry.

Infografika

Okres młodzieńczy i dorosły (od okresu dojrzewania przez całe życie)

W tym stadium zaostrzenia przeplatają się z okresami samoistnych ustąpień objawów. Skóra jest szorstka, sucha, pogrubiała i lekko brązowa. Mogą pojawić się również nacieki zapalne, przeczosy (powstają w wyniku mechanicznych urazów takich jak np. drapanie) oraz krwiste strupy. Przewlekły charakter choroby powoduje skłonność do tworzenia się rozległych zlichenizowanych blaszek. Zmiany skórne występują symetrycznie i są zlokalizowane na twarzy, na górnych częściach ramion i pleców, na kończynach oraz grzbietowych powierzchniach rąk i stóp oraz grzbietach palców rąk i stóp. Przebiegowi choroby towarzyszy świąd, dokuczliwy zwłaszcza w nocy, powodujący bezsenność, zmęczenie i drażliwość.

Infografika